محمد موسوى
94
مجموعه پيك شفا ( عوارض داروهاى سنتى " مصلح يا ترميم كننده ها " ) ( فارسى )
قيصوم ، برنجاسف كوهى ، بومادران در سوم گرم و خشك و بعضى در اول گرم و در سوم خشك گفتهاند . مضرّ ريه و مصلح آن عسل و شيح ارمنى است . مقدار خوراك آن 2 درم و مشابه آن افسنتين و بابونه و روغن آنهاست . [ « ك » ] كاسنى ، هندباء تازهء آن سرد و تر در آخر اول و حاوى اجزاء لطيف است . آنچه در بلاد گرم و تابستان گرم بهم رسد ، مايل به گرمى است و با قوت قابضه به اعتدال . خشك آن مايل به خشكى است . كافور سرد و خشك در آخر سوم . همراه با نيروهاى آتشين و گرم و حلكننده كه دليل تلخى آن است و نيروهاى سرد و خشك كه دليل قبض آن و نيروهاى هوايى لطيف كه باعث بويايى شديد آن مىباشد . مضرّ سردمزاجان و مزاجهاى ضعيف و سردردآور و تضعيفكنندهء معده و بلع و منجمدكنندهء منى و مضرّ كليهها و در ضعف باه از افيون بدتر است . باعث بىخوابى در صورت زياد بوئيدن آن و باعث سفيدى مو و پيرى و قطع اشتها و نسل مىگردد . توليد سنگ كليه و مثانه مىنمايد . مصلح آن عنبر و مشك و جندبيدستر و داروهاى آتشين و معطر و گل قند و روغن سوسن و نرگس و بنفشه و امثال آن هاست . مقدار خوراك آن تا يك دانك و گويند 2 مثقال آن كشنده است . كاكنج ، عروسك پشت پرده سرد و خشك در دوم و نوع كوهى نيز سرد و خشك و عصارهء آن هم به همين ترتيب است . از انواع عنب الثعلب شمرده شده است . يك مثقال آن خواب آور و بيشتر از آن موجب اختلال عقل و ضعف اعصاب مىشود .